Πέμπτη 10 Ιουλίου 2008

ΕΓΩ ΚΑΙ Ο ΣΙΓΚΙΣΜΟΥΝΔΟΣ

TROMPE L OEIL.
Μεικτη τεχνικη. Χ. Σ. Εργο του 2008


ΑΠΛΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ.
2. Α-ΒΙΑΣΤΑ ...

Ένδεκα η ώρα το πρωί. Οδηγώ προς το γραφείο του ψυχαναλυτή μου… Στους δρόμους, κατά το κοινώς λεγόμενο, το έλα να δεις… Κορναρίσματα, διπλοπαρκαρίσματα, τσαμπουκάδες. Το μποτιλιάρισμα κορυφώνει το άγχος που μου προκαλεί η επικείμενη συνάντηση με τον Σιγκισμούνδο. Τρέμω στο ενδεχόμενο να καθυστερήσω έστω και δύο λεπτά. Μια φορά που συνέβη αυτό, οι φωνές του (επ΄ αμοιβή) ψυχ-αρωγού μου ακούστηκαν μέχρι την πατρίδα του, τη Βιέννη. Στο μυαλό μου στροβιλίζονται, σαν ηλεκτρόνια ραδιενεργού πλουτώνιου, όλες οι περί ελεύθερης αγοράς και υγιούς ανταγωνισμού θεωρίες. Ανάθεμα κι αν κατάλαβα τίποτα… Τσάμπα πήγαν οι δύο βδομάδες σκληρής μελέτης. Ούτε πλήρης ανταγωνισμός κατάλαβα τι είναι, ούτε κερδοσκόπος, ούτε τι μπορούν να κάνουν οι αρχές και οι αρχούλες, ώστε να μην βγάζουν τα μάρκετ υπερβολικό κέρδος και μας κάνουν πιάσουμε κι εμείς τις ραχούλες και να γίνουμε κλεφταρματωλοί, για να τα βγάλουμε πέρα...
Προσπαθώ να ξαναφέρω στο μυαλό μου καναδυό ορισμούς από τα βιβλία που καταβρόχθισα. Πως το λεγε να δείτε. «Μονοπωλιακός ανταγωνισμός είναι…»… Μπα … Τίποτα. Το απόλυτο κενό, ή μάλλον όχι ακριβώς κενό. Κάθε φορά που προσπαθώ να θυμηθώ κάτι που να έχει να κάνει με οικονομία, έρχονται στο μυαλό μου τα κάλλη της Λευτερίτσας, της δημοσιογράφου από την οποία όλα ξεκίνησαν. Τι ήθελα και μιλούσα γι αυτή στον αναλυτή μου; Δε συνέχιζα να του λέω για Οιδιπόδεια και άλλα συμπλέγματα, να χω το κεφάλι μου ήσυχο… Ποιος αντιμετωπίζει τώρα τις λοιδορίες του… Αχ Λευτερίτσα… Ας όψεσαι …
Σε πλήρη απόγνωση, ανοίγω το ραδιόφωνο, για να ξεχάσω τον πόνο μου. Και – ω του θαύματος!!!- που πέφτω: Πού, καλοί μου αναγνώστες; Στον κύριο Χ, τον μέγιστο των μεγίστων σε θέματα ελευθέρως φιλελεύθερου φιλελευθερισμού… Τον γνώστη όλων των γνωστών και μη γνώσεων που σχετίζονται με την αυτορρυθμιζόμενη και άνευ εξωτερικής παρεμβάσεως λειτουργούσα αγορά. Εννοώ την πολύ ελεύθερη αγορά. Όχι σαν κι αυτή που έχουμε εδώ, όπου ούτε ένα φιλελευθερισμό σωστό δεν μπορούμε να φτιάξουμε, αλλά εκείνη την απαστράπτουσα εντελώς, απολύτως και ντιπκαταντίπ ελεύθερη αγορά των ΗΠΑ. Σκέφτηκα το παχουλό πρόσωπο του γνωστού οικονομολόγου, την βραχνή του φωνή και τη μεστή του σκέψη και, αυτοστιγμεί, στεναγμός ανακουφίσεως έφυγε από τα πικραμένα μου χείλη… Ουφ!!! Στήνω αυτί:
- Κύριε Χ, λέει ο δημοσιογράφος, γνωρίζετε, βέβαια, ότι οι τιμές έχουν πάρει τον ανήφορο και, καθότι φράγκα δεν υπάρχουν, έχουμε όλοι πάθει την πλάκα μας. Κουλούρι δεν μπορούμε να αγοράσουμε, τα ινστιτούτα αδυνατίσματος κλείνουν το ένα μετά το άλλο…
- Ποιος το λέει αυτό κάνει ο ειδικός;
- Ποιο;. Ότι οι τιμές έχουν πάρει τον ανήφορο;
- Όχι, λέει ο άλλος. Το άλλο…
- Ποιο άλλο, λέει ο άλλος άλλος; Για τα ινστιτούτα;
- Όχι, μωρέ, ότι φράγκα δεν υπάρχουν…
- Μα όλοι… Όλοι λένε πως δεν πάει άλλο… η κυβερνώσα παράταξη είπε πως θα πάρει μέτρα, με την αναγκαιότητα των οποίων συμφώνησε και η πρώην κυβερνώσα, αλλά και οι μηδέποτε κυβερνήσασες …
- Ανοησίες…
Έκανε καναδυό λεπτά να συνέλθει από το σοκ της αποκάλυψης ο καλός συνάδελφος… Τέλος, κατάφερε να ψελλίσει:
- Μα πώς; Η μαμά μου, μου γύρεψε χτες ένα κατόευρω, γιατί είχε ξεχάσει, λέει, πως είναι. Μήνες έχει να δει τόσα λεφτά, λέει…
- Τρίχες, αγαπητέ μου... Τρίχες… Να την προσέχετε την μαμά σας. Ψεύδεται ασυστόλως. Ξέρετε οι μαμάδες είναι κάπως άτακτες, σήμερα … Δεν έχετε δει την γνωστή διαφήμιση : «Μαμά(ν)!!! Κύριε διευθυντά!!!», όπου η ώριμη κυρία συλλαμβάνεται στα πράσα πράσσουσα τα ανεπίτρεπτα με τον διευθυντή; Για ψάξτε το…
- ….
- Πάντως εκ της θεωρίας κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατόν. Οι θέσεις του Μίλτον Φρίντμαν … δεν το προβλέπουν. Τι λέω… Ούτε καν οι κρατιστικές αντιλήψεις εκείνου του κρυφοκομμουνιστή, του Κέυνς... Να σας εξηγήσω . Οι τιμές καθορίζονται από τη σχέση της ζήτησης με την προσφορά. Από τη στιγμή, λοιπόν, που οι τιμές παρουσιάζουν ανοδικές τάσεις, σε ποιο συμπέρασμα οδηγούμαστε αβίαστα;
- Σε ποιο, σωτήρα μου, έκανα εγώ άθελά μου…
- Μα στο ότι η καμπύλη ζήτησης είναι ψηλά. Πολύ ψηλά. Δηλαδή, υπάρχει χρρρήμα , αγαπητέ μου, πολύ χρήμα. Πάρα πολύ χρήμα. Μαύρο χρήμα. Αλλιώς πως θα ανέβαιναν οι τιμές;;;
Ρε τον ατιμούτσικο, σκέφτηκα… Ρε τον μέγιστο… Για δες τετράγωνη λογική… Είναι πράγματι ο Πέτρος του Ελληνικού φιλελευθερισμού. Μόνο πάνω του μπορεί να χτιστεί θαύμα άξιο θαυμασμού από το θαυμάσιο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο του θαυμαστά σοσιαλιστή Δομένικου Στρος - Καν… Ηρέμησα και αντιμετώπισα τη συνάντηση με τον ψυχοσώστη μου με άλλο μάτι.

* * *
-Γιατρέ μου, είπα μόλις ξάπλωσα στον καναπέ, δεν κατάλαβα, βέβαια, όλα όσα διάβασα, κατάλαβα, όμως, το βασικότερο όλων: τον μηχανισμό που γεννά την ακρίβεια.
- Και ποιος ακριβώς είναι αυτός ο μηχανισμός; είπε ο ντόκτορ.
- Να ότι αφού οι τιμές ανεβαίνουν, θα πρέπει να υπάρχει πολύ χρήμα στα νοικοκυριά. Κρυμμένο, μαύρο χρήμα, πρόσθεσα, επαναλαμβάνοντας τον χαρακτηρισμό που ο φωστήρ του φιλελευθερισμού είχε χρησιμοποιήσει.
-Χμμμ…
- … το οποίο, αφού δεν είναι δυνατόν να συλληφθεί από το κράτος, αναλαμβάνει η τα πάντα ψυλλιαζόμενη αγορά να φορολογήσει … Και καλά ξηγιέται... Δε μπορείς , κύριος να κρύβεις τα εισοδήματα σου… Ποιος θα πληρώσει τους φόρους; Ο Σόρος, ο Γκέιτς ή ο Μπάφετ; Αυτοί, όπως μας διδάσκει η νεοφιλελεύθερη σκέψη, πρέπει να πληρώνουν λίγους φόρους, ώστε να έχουν χρήματα για να τα επενδύουν , ώστε να παράγεται πλούτος, να τον επενδύουν και ούτω καθεξής.
-Και που το έμαθες πάλι αυτό για το μαύρο χρήμα, ρε μαύρε; είπε ειρωνικά ο ψυχοθεραπευτής μου.
- Α, σας παρακαλώ . Δε με έχετε, δηλαδή, ικανό να σκεφτώ κάτι από μόνος μου; Σκέφτηκα και το βρήκα… Απολύτως μόνος μου. Άλλωστε είναι πασιφανές, ισχυρίστηκα, ψιττακίζοντας όσα είχα ακούσει από τον παλαιότερο νεοφιλελεύθερο Έλληνα στοχαστή… Έχετε μήπως δει άδειο κανένα ξενυχτάδικο; Κάνα ακριβό καφέ; Όχι βέβαια… Άάάρα…
-Άρα, σαΐνι μου;
-Άρα υπάρχει πολύ χρήμα. Πολύ σας λέω…
-Και δε μου λες, γιατί στο Παρίσι ο καφές είναι φτηνότερος απ΄ ότι στα Γκράβαρα;
- Συνάγω το συμπέρασμα ότι στα Γκράβαρα υπάρχει περισσότερο ρευστό απ΄ ότι στα «Σανζ-ελιζέ». Και μάλιστα αβίαστα, απάντησα, οικειοποιούμενος το λεξιλόγιο του μεγάλου δασκάλου της αυτορρύθμισης…
-Αβίαστα;
-Μάλιστα, αβίαστα. Απολύτως.
-Και δε μου λες, ρε Βία, οι Φεράρι και οι Πόρσε για δεν ακριβαίνουν, ρε; Τι συμπεραίνεις πάλι, αβίαστα;
Μου φάνηκε κάπως βεβιασμένο να πω ότι δεν κατέχουν χρήμα οι αγοραστές τους, καθότι θυμήθηκα την φορολογική δήλωση του φίλου μου του Μήτσου που έχει μία Λαμποργκίνι. Περιορίστηκα να τον κοιτάξω με απορία…
-Και τα τζετ, ρε, συνέχισε κάπως πιο βίαια... Τα κότερα και τα νησιά;
Άρχισα να αισθάνομαι ένα σφίξιμο στο λαιμό. Η εμπιστοσύνη που είχα στον διάσημο εκλαϊκευτή της φιλελεύθερης σκέψης άρχισε να κλονίζεται… Πρόσφατα είχα διαβάσει ότι η περιουσία του Μπάφετ είναι 62 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή κάτι παραπάνω από το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν του Μαρόκου Δεν μπορούσα να πω ότι δεν έχει μία… Τουλάχιστον, όχι αβίαστα
-Λοιπόν; γρύλισε…
-Δεν ξέρω, ψέλλισα.
-Άκου να σου πω, παιδί μου, γαλήνεψε απότομα ο μέγας Ψ, ο οποίος ίσως και να σκέφτηκε ότι αν συνέχιζε την επίθεση μπορεί και να με έχανε από πελάτη… Δεν είναι εύκολα πράγματα αυτά. Τέτοιες βλακείες λένε κάτι ούφο σαν τον Χ…
Όπα… Την είχα πατήσει. Ο μέντοράς μου ήταν ένα κοινό ούφο… Δαγκώθηκα βίαια...
-Η φιλελεύθερη οικονομία είναι κάτι που δεν υπερβαίνει – αβίαστα- μόνο τις δικές σου, πολύ ταπεινές, θα μου επιτρέψεις, διανοητικές δυνατότητες, αλλά και σχεδόν την ίδια τη λογική. Είναι κάτι το μυστηριακό, στο οποίο πρέπει να μυηθεί κανείς. Είναι τα Ελευσίνια μυστήρια της εποχής μας… Οι φαινομενικές αντιφάσεις της, αλλά προσοχή μόνο φαινομενικές, είπε κάπως άγρια ο καθοδηγητής μου, όστις ήτο αδιαλλάκτως φιλελεύθερος, είναι αμέτρητες. Για παράδειγμα όταν το κράτος επιδοτεί την Ολυμπιακή, παραβιάζει τους κανόνες του υγιούς ανταγωνισμού. Όταν, όμως, επιδοτεί τους εφοπλιστές… τς!
- Αβίαστα, τς, έκανα εγώ;
- Αβίαστα, παιδί μου, έκανε με βεβαιότητα…
-Τς τς τς!!! έκανα, αβίαστα και με θαυμασμό, εγώ.
- Ναι, παιδί μου, είπε, χαμηλώνοντας τη φωνή του. Όπως επίσης: πρέπει να ιδιωτικοποιούμε ότι έχει το κράτος, γιατί έτσι κερδίζουμε όλοι. Βλέπεις , μια χροιά θλίψης χρωμάτισε εδώ τη φωνή του, το κράτος είναι πολύ κακός επιχειρηματίας.
- Ε, τότε να τα δώσουμε όλα σε ιδιώτες να ξεμπερδεύουμε, τον πρόλαβα.
-Ή και σε κρατικές του εξωτερικού διόρθωσε…
-Μα ….
-Έπ!!! τι είπαμε ; Μην πτοείσαι από τις φαινομενικές αντιφάσεις. Μια κρατική εταιρεία του εξωτερικού είναι σαν ιδιωτική για μας.
Κούνησα το κεφάλι μου, συγκατανεύοντας…
-Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι, αβίαστα, ξεφορτωνόμαστε τις προβληματικές, παρατήρησα.
-Α όχι… αυτές δεν τις αγοράζει κανένας , αντέτεινε. Τις κερδοφόρες πουλάμε. Τις άλλες, τις μαζεύουμε, μαζί με όσες έχουν φουντάρει οι ιδιώτες, τις εξυγιαίνουμε και τις πουλάμε μετά.
- Και κερδίζουμε απ΄ αυτό, τον ρώτησα;
-Στο λόγο της τιμής μου, παιδί μου, κερδίζουμε. Είδες, όμως, τι μυστήριο είναι η ελεύθερη αγορά; Γεμάτη φαινομενικές αντιφάσεις…
-Είδα, δάσκαλε!!! Και κανείς δεν λέει ότι παρεμβαίνει το κράτος, όταν πληρώνει τα κερατιάτικα των ιδιωτών;
- Κανείς, παιδί μου, γιατί είναι ειδικοί ιδιώτες αυτοί. Πολύ ιδικοί… Όμως τώρα τέλειωσε η ώρα σου. Τα χρήματα του Ιουνίου μη μου τα δίνεις σήμερα. Φέρ’ τα μου την επόμενη εβδομάδα, με μια μικρή αύξηση 30%, γιατί μόλις σήμερα έμαθα ότι υπάρχει πολύ μαύρο χρρρήμα στα νοικοκυριά; Βλέπεις όλοι κάνουν 2 και 3 δουλειές. Εσύ ποια δεύτερη δουλειά κάνεις;
Προς στιγμήν μου δημιουργήθηκε η υπόνοια ότι είχε ακούσει κι αυτός τον Χ στο ραδιόφωνο... Έδιωξα αμέσως την κακή σκέψη από το μυαλό μου.
-Καμία, γιατρέ μου, είπα. Άνεργος είμαι. Όμως, πες μου κάτι: όταν με αποκάλεσες Βία, εννοούσες τον αρχαίο σοφό;
-Όχι, παιδί μου. Το πουλί εννοούσα.
-Ποιο πουλί;
-…Εεεε, γεια σου, τώρα. Τα λέμε την επόμενη εβδομάδα. Στο μεταξύ … διάβασμα.
Δημοσιευτηκε στο ΝΕΟ ΤΥΠΟ

Δεν υπάρχουν σχόλια: